BRONNEN · NETCAPACITEIT NEDERLAND
Netcongestie in Nederland: wat kun je vandaag nog bouwen?
Meer dan 14.000 grootverbruikers staan in de rij voor extra transportvermogen, met wachttijden tot 10 jaar. Netbeheerders werken met drie prioriteitscategorieën. In één daarvan kun je zelf terechtkomen: als je aantoonbaar ruimte vrijmaakt op het net.
Bijgewerkt op 23/09/2026 · leestijd 4 minuten · PerPetum Energy BV
> 14.000
grootverbruikers in de rij. De wachttijd hangt af van je netstation.
tot 10 jaar
wachttijd in een vol gebied.
€ 172 /MWh
gemiddelde dagspreiding NL, eerste helft 2026, tegenover € 94 in 2024.
1
Netcongestie is een tekort aan ruimte op piekmomenten
de weg ligt er, en soms gaat er een rijstrook dicht
Stroom is er genoeg. De ruimte op een specifiek netelement, op specifieke momenten, is beperkt. Netbeheerders rekenen met het N-1-principe: het net moet blijven werken als één component uitvalt. Wat veilig beschikbaar is, ligt daardoor lager dan wat er technisch ligt.
Vergelijk het met een weg die breed genoeg is. Soms gaat één rijstrook dicht voor werken, en dan ontstaat er file. Wie op dat moment een flexibel contract heeft, moet als eerste terug.
Bron: Netbeheer Nederland. Schematische weergave, geen meetdata.
- 1
Open de capaciteitskaart van Netbeheer Nederland en zoek je netstation.
- 2
Kijk naar beide kanten: afname én teruglevering. Die kunnen verschillen.
- 3
Bel je netbeheerder en vraag waarvoor de site in de rij staat, en sinds welke datum.
Neem de grens van je aansluiting mee als uitgangspunt in het ontwerp.
Wachten op verzwaring.
De netbeheerder bouwt bij en verhoogt de N-1-capaciteit. Jij staat in de rij tot dat klaar is. Niemand heeft er invloed op, jij ook niet.
Nu flexibel aansluiten.
Je sluit vandaag aan en gebruikt het net wanneer er ruimte is. Op afgesproken momenten lever je vermogen in, tegen een lager transporttarief. Wanneer en hoeveel, staat vooraf in het contract.
2
Voorrang verdien je met een onderbouwd dossier
drie categorieën bepalen wie voorgaat op een vol net
- 1
Congestieverzachters
Netgebruikers die aantoonbaar ruimte vrijmaken voor anderen. Deze categorie bereik je met een ontwerp, en dat kan op vrijwel elke industriële site.
- 2
Veiligheid
Nationale veiligheid en hulpdiensten. Politiek bepaald.
- 3
Basisbehoeften
Publieke diensten zoals ziekenhuizen. Ook hier beslist de overheid.
Zo word je congestieverzachter
- 1
Begin bij de meetdata
Twaalf maanden kwartierdata tonen wat er op de site te halen valt.
- 2
Ontwerp op zekerheid
Het ontwerp vertrekt van het vermogen dat je met zekerheid kunt wegnemen. Dat beoordeelt de netbeheerder.
- 3
Leg vast en toon aan
Eerst bij de netbeheerder. Na oplevering toon je elke maand met meetdata aan dat je levert wat je toezegde.
Een batterij op zich, handelen op prijs alleen en goede bedoelingen zonder meetdata tellen niet mee voor voorrang.
Verkeerd gestuurde opslag kan congestie ook verergeren. De netbeheerder controleert dat.
Ja. Buiten congestiegebieden, en binnen elke categorie, geldt nog steeds de datum van het transportverzoek. Dien de aanvraag dus altijd in, ook als je verwacht dat het lang duurt. Dat kost niets en het zet de klok aan. Ook bij een flexibele aansluiting hoef je je verzoek niet in te trekken.
Bron: ACM, codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken (12/12/2025) en Netcode elektriciteit; Enexis en TenneT, maatschappelijk prioriteren.
3
Wat je bouwt
vier routes, één systeem
- 1
Flexibel contract
Als de site kan schuiven in de tijd. Toegang plus tariefkorting, zonder eigen installatie.
- 2
Batterij bij beperking
Als er vermogen tekort is, of bij afschakeling door de netbeheerder. De batterij overbrugt.
- 3
Zon plus batterij
Als je wilt groeien. Meer verbruik binnen dezelfde aansluiting, elektrificeren zonder netverzwaring.
- 4
Peak shaving
Verlaagt je piek en verdient zich terug via besparing en marktinkomsten.
Waarom de piek telt
De meeste industriële sites zitten maar enkele tientallen uren per jaar aan hun aansluitgrens. Die uren bepalen het gecontracteerde vermogen, en dus de kosten van een zwaardere aansluiting.
Het energiemanagementsysteem meet de aansluiting en beslist per kwartier wat draait, wat laadt en wat wacht. PV achter de meter draagt de elektrificatie, het net draagt het restant.
- Zonder batterij
- Met batterij
Schematische weergave van het principe, geen meetdata. De werkelijke curve volgt uit de kwartierdata van de site.
| Transportrecht | Wat het is | Wanneer het past |
|---|---|---|
| TBTR | Tijdsblokgebonden. Vaste tijdvensters, bijvoorbeeld 's nachts. Via de regionale netbeheerder. | Een site die binnen de dag kan schuiven. Meestal de snelste route. |
| TDTRook ATR85/15 | Tijdsduurgebonden. Minimaal 85 % van de uren volledige toegang, samen 7.446 uur per jaar. Hoogspanning, via TenneT. | Een site die een paar honderd uur per jaar kan terugnemen. |
| EVTR | Volumegebonden. Het contract gaat over volume in plaats van vermogen. | Nog in ontwikkeling. Houd het in de gaten. |
| Reststroom | Volledig variabel. Alleen bij restruimte, zonder vast kW-contract. | Een proces dat kan wachten. |
Verzamelnaam: ATR, alternatief transportrecht. Welke vorm past, hangt af van het procesprofiel van de site. Opslag of stuurbare warmte is telkens de voorwaarde: de installatie komt eerst, het contract volgt.
Bron: Netbeheer Nederland, position paper alternatieve transportrechten; ACM-besluit 19/07/2024; TenneT (TDTR).
Technische flexibiliteit is onverwacht: ze komt bij storingen op het net en is zeldzaam. Marktgestuurde flexibiliteit wordt aangekondigd en volgt uit prijzen, verwachte zon- en windproductie en de afname van de dag zelf. Op die tweede stuur je, en daar zit de opbrengst.
Warmte is opslagbaar, elektriciteit niet. Een e-boiler van 5 MW zonder sturing betekent 5 MW extra piek. Met sturing wordt hij de grootste flexibele last op de site. We kiezen het EMS dat bij de site past, merkonafhankelijk.
In bijna alle gevallen wel. Het verschil wordt opgevangen door wat je bijzet: PV, batterij, stuurbare warmte en één energiemanagementsysteem. Het is een beheersbaar risico, mits je weet wat je stuurt.
Welke route bij jouw site past, hangt af van je verbruiksprofiel en van de situatie op je netstation. Dat rekenen we uit in de quickscan.
4
Wat het oplevert
één installatie, vier opbrengsten
-
Capaciteitsbeperkingscontract
Je levert vermogen in op afroep en krijgt een vaste vergoeding, ook in jaren met weinig afroep.
-
Congestiebeheer
Op verzoek neem je op piekmomenten minder af of lever je minder terug. Vergoed per inzet, tegen je eigen bod.
-
Prijsspreiding
Een batterij verdient aan het verschil tussen de hoogste en de laagste prijs van de dag.
-
Vermeden heffing en nettarief
€ 3 tot € 57 per MWh eigen verbruik, bandbreedte over Nederlandse sites.
Voorwaarde: je kunt sturen en dat ook aantonen
De vergoeding van de netbeheerder staat los van wat je op je eigen factuur bespaart. Wij volgen de marktcijfers maandelijks op in de Energy Market Monitor.
- € 172
- dagspreiding /MWh, H1 2026
- 581 uur
- negatieve prijs in 2025
- 127 uur
- boven € 200 /MWh in 2025
Elke MWh die je zelf verbruikt, vermijdt heffing én nettarief. Tussen twee vergelijkbare sites kan dat een factor 19 verschillen. Wat het verschil maakt: de netcategorie, het jaarvolume en de gelijktijdigheid met je eigen opwek. Het antwoord staat op je eigen factuur, daarom vragen we die op in de quickscan.
De gemiddelde dagspreiding ging van € 94 per MWh in de eerste helft van 2024 naar € 172 in 2026. Het aantal negatieve uren kwam in 2025 uit op 581. Er komt steeds meer stuurbaar vermogen in de markt, waardoor negatieve prijzen naar verwachting beginnen af te toppen. Sinds 01/10/2025 wordt per kwartier geprijsd, waardoor 2026 niet volledig vergelijkbaar is met eerdere jaren.
Bron: Netbeheer Nederland en ondernemen.nl, congestiemanagement; ENTSO-E day-ahead NL; TenneT Annual Market Update 2025; PerPetum-analyse van Nederlandse factuurdata en de ACM-tariefstructuur.
5
Wat het opleverde bij één Nederlandse site
congestiegebied, gasverbruik moest omlaag, geen ruimte op het net
HET PROBLEEM
Een zwaardere aansluiting was niet mogelijk. De e-boiler die het gasverbruik moest terugdringen, zou de piek verder opdrijven. En er was geen CAPEX-ruimte voor een installatie die vooral netruimte koopt.
WAT WIJ DEDEN
E-boiler, PV en batterij onder één EMS, door ons gefinancierd. PV achter de meter draagt de e-boiler, het net draagt het restant. De klant betaalt per geleverde eenheid.
1.100 → 860 kW
netpiek, terwijl de site elektrificeert met een e-boiler van 12 MW
~ de helft
van het gasverbruik weg. De rest is winterwarmte, voor een volgende fase.
~ 45 %
minder CO₂ op de site
€ 0
eigen investering
Bron: PerPetum-klantmodel, geanonimiseerd voorbeeld van één Nederlandse industriële site. Geen garantie voor andere sites.
Wie draagt de investering
-
Route A: jij investeert, wij bouwen
EPC-contract: ontwerp, vergunningen, bouw en oplevering. Je bent eigenaar, de volledige besparing komt bij jou terecht en het actief staat op je balans.
-
Route B: wij investeren, jij koopt de geleverde energie
Energy-as-a-Service over de looptijd. Geen eigen inbreng, off balance sheet. Exploitatie, onderhoud en dagelijkse marktdeelname inbegrepen, met prestatiegaranties.
Een vlak profiel.
Een site die zeven dagen per week dezelfde vlakke lijn verbruikt, heeft weinig te verschuiven. Eigen opwek kan dan nog een deel van het profiel dekken, peak shaving levert er nauwelijks iets op.
Een businesscase die niet rond komt.
Het blijven grote investeringen. Is het rendement te laag om het financierbaar te maken, dan zeggen we dat. Meestal betekent dat: je installatie wordt nu al goed benut.
Dat hangt vooral af van je balans en je investeringsruimte. Bij route B ontwerpen we meteen op financierbaarheid. Zo weet je vooraf welk ontwerp technisch werkt én te financieren is.
6
Twee manieren om te starten
reken je site door, of praat eerst met Guy
GRATIS QUICKSCAN
Reken je site door
We rekenen met de kwartierdata van jouw site. Binnen twee weken weet je of er iets te halen valt, welke route past en wat ze oplevert. Is er niets te halen, dan zeggen we dat ook.
Je hebt nodig: twaalf maanden kwartierdata, de EAN van je aansluiting en je laatste factuur.
GESPREK VAN 30 MINUTEN
Praat eerst met Guy
Een open gesprek met Guy Vandendungen, Country Manager Nederland, over jouw aansluiting, de status van je netstation en welke configuraties werken op een vergelijkbare site.
Handig als je de data nog niet bij de hand hebt. We helpen je ze op te vragen.
Quickscan aanvragen
- 1
Twaalf maanden kwartierdata
Om te zien hoeveel uur per jaar de site aan zijn grens zit, en wat er te verschuiven valt.
- 2
De EAN van de aansluiting
Om de netcategorie en de congestiestatus van jouw netstation na te kijken.
- 3
Je laatste elektriciteits- en gasfactuur
Daarop staan de tarieven van jouw site.
WEBINAR · EDITIE 1 · 22/09/2026 · ± 45 MINUTEN
Kijk de webinar terug
Guy Vandendungen, Country Manager Nederland, legt uit waar netcongestie vandaan komt en wat een industrieel bedrijf vandaag al kan doen om toch te groeien en te elektrificeren.
In de opname
- Waarom het net vol zit op piekmomenten, en waarom verzwaring tot 10 jaar kan duren
- Hoe je voorrang verdient als congestieverzachter, met een dossier op meetdata
- Flexibel aansluiten: de vier transportrechten en wanneer ze passen
- Batterij, PV, stuurbare warmte en peak shaving, aangestuurd door één EMS
- Wat het oplevert, wie de investering draagt, en een voorbeeld van een Nederlandse site
Een tweede editie volgt. Je ontvangt de uitnodiging als je ons nieuws wilt ontvangen.
Vul het formulier in om de opname te bekijken
De opname start meteen hier op de pagina.
De vragen die terugkomen
De capaciteitskaart van Netbeheer Nederland toont de status per netstation, voor afname én teruglevering. Een site kan groen staan voor afname en rood voor wat ze zelf opwekt. Bel daarna je netbeheerder om te horen waarvoor de site precies in de rij staat.
Dat hangt af van wat er achter de meter staat. Een batterij kan de overbrugging leveren waardoor een proceslijn doorloopt. Sinds de afschakeling van 18.000 aansluitingen in Noord-Brabant op 05/07/2026 is leveringszekerheid voor veel sites een ontwerpparameter geworden.
Deze pagina beschrijft het Nederlandse net: Netbeheer Nederland, TenneT en de ACM. België kent eigen regels rond flexibele toegang en congestiebeheer. De logica van meetdata en stuurbaar vermogen is dezelfde. Werk je aan een Belgische site, neem dan rechtstreeks contact op.
De informatie op deze pagina is indicatief en niet exhaustief, en vormt geen juridisch of regulatoir advies. Regels, drempels en tarieven zijn bijgewerkt op 23/09/2026 en kunnen wijzigen. Laat je situatie bevestigen door je netbeheerder en je eigen adviseur voor je een beslissing neemt.
Bronnen: Netbeheer Nederland, capaciteitskaart en wachtlijst netcapaciteit 2026 · ACM, codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken (12/12/2025) en Netcode elektriciteit · ACM-besluit 19/07/2024 over alternatieve transportrechten · TenneT, TDTR · Netbeheer Nederland, position paper alternatieve transportrechten · VNO-NCW en MKB-Nederland (02/2026) · ENTSO-E day-ahead NL en TenneT Annual Market Update 2025 · PerPetum-analyse van Nederlandse factuurdata tegen de ACM-tariefstructuur.